مطالب ویژه
خانه / مقالات / اورامانات را بهتر بشناسیم (۲- شهرستان پاوه)

اورامانات را بهتر بشناسیم (۲- شهرستان پاوه)

 

جوانرودنقشه از منبع ۴باینگان سایت دکتر یوسفینودشه سایت دکتر یوسفیخالو حسین و دکتر نورالدین یوسفی جوانرودروستای شمشیر سایت دکتر یوسفیبانه وره سایت دکتر یوسفیدخمه های خالو حسین نورالدین یوسفی اورامانات (۱)

شهرستان : پاوه
جمعیت:      ۵۶۸۳۷
مرد:           ۲۸۶۳۰
زن  :          ۲۸۲۰۷
خانوار:        ۱۵۹۵۸

شهری :    ۳۰۲۴۲
مرد:         ۱۵۲۳۴
زن:          ۱۵۰۰۸
خانوار:      ۸۶۶۱

روستایی:  ۲۶۵۹۵
مرد:         ۱۳۳۹۶
زن:          ۱۳۱۹۹
خانوار:      ۷۲۹۷

 

شهرستان پاوه (به کردی: پاوه یا Pawe) یکی از ۱۴ شهرستان استان کرمانشاه است و مرکز آن شهر پاوه می باشد. مردمان پاوه با گویش  های هورامی ( این گویش بازمانده از کهنترین گوشهای زبان کردی است) و سورانی (جافی)  از زبان کردی صحبت می کنند. رتفاع متوسط آن ۱۵۵۰متر از سطح دریـــــا ست. از شمال به شهرستان مریوان و استان کردستان و از مشرق و جنوب به شهرستان جوانرود و از غرب به طول ۹۶ کیلومتر با کشور عراق هم مرز است. این شهرستان، سه بخش و هفت دهستان دارد و جمعیت آن ۵۶۸۳۷ نفر (آمار ۱۳۹۰) می باشد.

پاوه با بیش از ۳ هزار سال سابقه سکونت در شمال غربی استان کرمانشاه با فاصله حدود۱۱۲ کیلومتر از مــرکز استان و ۴۵ کیلومتر فاصله زمینی تا آخرین نقطه مرزی به عنوان مرکز شهرستان پــــــاوه واورامانات از سال ۱۳۳۸ تاکنون واقع شده است.قبل ازآن جزو استان کردستان بوده است. ایـــــــن شهرستان تا سال ۱۳۶۸ حدود ۴۱۲۰ کیلومتر مربع وسعت داشت و شامل بخشهای نوسود،مرکزی،باینگان،جوانرود،روانسر و ثلاث باباجانی بود و دومین شهرستان استان کرمانشاه محسوب میشد.اما در سال ۱۳۶۸ شهرستان جوانرود از آن مجزا و بخش های ثلاث باباجـــــانی و روانسر ( اکنون هر سه منطقه شهرستان می باشند) شامل آن گردید.اکنون وسعت شهرستان پاوه حدود۱۲۶۰کیلومتر مربع. این شهرستان در رشته کوه بزرگ زاگرس واقع شده است و کوه شاهکوه که یکی از عظیم ترین کوه های این رشته کوه می باشد و بلندترین قله آن(زااوه لی)با ارتفاع ۳۴۰۰ متر ازسطح دریا که در شمال شرقی شهر پاوه قرار دارد. این منطقه دارای آب وهوای معتدل کوهستانی است چشمه های فراوان و آبـــــهای روان زیادی .همراه با جنگلها،مراتع و باغات سرسبز جلوه و زیبائی خاصی به آن بخشیده است شهرستان پاوه و منطقه اورامان می تواند در جذب توریسم و مسافر جلب توجه نماید چون دارای شاخص های زیر است:

کوه های سر به فلک کشیده و جنگل و طبیعتی زیبا و دیدنی، آثار باستانی نظیر باقیمانده دومین آتشکده ی ایران در دوره زردشت که ۷۵۰ سال قبل از اسلام فعال بوده است. رودخانه بزرگ سیروان با دره های سر سبز و دیدنی حاشیه آن.  آرامگاه ها و مساجد تاریخی چون آرامگاه سید عبیدالله در روستای زیبا و دیدنی هجیج و پیر اسماعیل در ده اسپریز و آرامگاه سلطان اسحاق که در کنار رود سیروان و نزدیک روستای قدیمی شیخــــان واقع شده است. 
دخمه های سنگی خالو حسین در مجاورت شهر (بــــــانه وره) در جنوب شرقی پاوه:که شخصی به نام حسین علیرغم معلولیت از ناحیه پا با  کلنگ ساده چندین اتاق را در دل سنگ خارا درست کرده که وی را به نام فرهاد دوم (فرهاد بی شیرین:  http://nyousofi.ir/?p=497 ) معروف است . دست بافته های  کم نظیر مانند:چوخه و رانک(لباس مردانه)،کلاش(گیوه) ونمد مالی وگلیم و جاجیم بافی و فرنجی سازی و فرش بافی از دیگر دیدنیهای شهرستان پاوه می باشند.

این مناظر طبیعی و دیدنی همراه با آثار مذهبی و تاریخی و البته صنایع دستی و مجاورت با اقلیم کردستان عراق می توانند پتانسیل عظیمی برای توسعه این شهرستان باشند.

–         بخش مرکزی

–         دهستان شمشیر

–         دهستان هولی

شهرها: پاوه     جمعیت ۲۳۷۰۴ نفر

–         دهستان شمشیر

–    جمعیت۹۱۶۷ نفر

تازه‌آباد مرکزی، چوریژی، دره بیان، سرکران، نسمه، بندره، دوریسان، شمشیر

–         دهستان هولی 

–         جمعیت ۶۵۰۸ نفر

 

خانقاه، درمور، بله بزان، دشه، کمادره، مزرعه دواب، هیروی، داریان، نجار، ورا، گلال، نوریاب

بخش باینگان
جمعیت ۹۷۹۶ نفر

دهستان ماکوان
  جمعیت ۲۲۵۵ نفر

دهستان شیوه‌سر
جمعیت ۵۸۱۰ نفر
نقاط شهری: باینگان (۱۷۳۱ نفر)، بانه‌وره (۳۰۴۳ نفر)

دهستان ماکوان شامل :
تین، زردویی، سفیداب، انجیرک، باغی دودان، سیمان، گوریگور، لشگرگاه، هرتا

دهستان شیوه‌سر شامل:
اریت، بانوره، بله ای ، ساتیاری،  لاران  علیا، لاران سفلی، مزیدی، میرعبدلی، زرین چیا ،میوان

 

بخش نوسود
جمعیت ۷۶۶۲ نفر
دهستان سیروان
جمعیت ۲۸۵۵ نفر
نقاط شهری  نودشه و نوسود

–        نوسود

–        جمعیت ۱۷۳۰ نفر

فاصله نوسود تا پاوه حدود ۴۵ کیلومتر است و در شمال غربی آن واقع شده‌است.

دهستان سیروان
حجیج بزرگ، شرکان، نروی ، بیدرواز،  تشار، دزاور،  شیخان( هم اکنون خالی از سکنه می باشد )، کیمنه، نیسانه، وزلی،  هانی گرمله، شوشمی علیا( هم اکنون خالی از سکنه می باشد )، شوشمی سفلی( هم اکنون خالی از سکنه می باشد )، خندانه کر( هم اکنون خالی از سکنه می باشد )، شینه( هم اکنون خالی از سکنه می باشد )، دره هجیج ( هم اکنون خالی از سکنه می باشد)

          نودشه

–        جمعیت ۳۰۷۷ نفر

 شهری در نقطه صفر مرزی ایران و عراق، در ۱۵۰ کیلومتری شهر کرمانشاه و از توابع شهرستان پاوه یا اورامانات است.  «نودشه» در میانه کوه‌هایی بلند، دره‌هایی عمیق و تنگ واقع شده و اطرافش را جنگل‌های بلوط، ون و واژه «نودشه» به معنی «نودژ» یا «دژنو» است. درختان میوه و چشمه‌های زلال فراگرفته‌است. خانه‌هایش پله پله و به سمت کوه‌ها در اوج‌اند.

این شهر از شمال با مریوان و از سوی غرب با شهرهای شرقی کردستان عراق از جمله حلبچه و بیاره هم مرز است.

از آرامگاه‌های معروف منطقه نودشه می‌توان از آرامگاه پیر شالیار زرتشتی و آرامگاه سید عبیدالله برادر علی بن موسی الرضا ملقب به «کوسه هجیج» نام برد. در منطقه نودشه همچنین تکیه‌ها و خانقاه‌های دروایش زیادی وجود دارد که در آنها آیین‌های سماع و تهلیله اجرا می‌گردد.

 

 

***منابع:

۱-     مرکز آمار ایران، سرشماری نفوس و مسکن ۱۳۹۰

۲-     داده های استانداری کرمانشاه

۳-     ویکی پدیا دانشنامه آزاد

۴-     جمینی، داوود و همکاران ،تحلیل فضایی و سطح بندی روستایی منطقه اورامانات بر اساس شاخص های اشتغال، مجله علمی- پژوهشی برنامه ریزی فضایی(جغرافیا)-سال سوم شماره دوم (پیاپی) تابستان ۱۳۹۲٫

 

 

انتشار توسط 8 تم

۲ نظر

  1. سیدناصرفتاحی

    جناب آقای دکتر یوسفی
    باعرض سلام وخسته نباشید
    از مطالب مستند وارزشمند جنابعالی و وقتی که برای طبیعت وتاریخ وفرهنگ مردم دیار خود میگذارید سپاسگزارم به راستی لذت بردم
    سلامتی وموفقیت روزافزون شما را از خداوند متعال خواستارم

نظر شما

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمت های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*